گیاه شناسی سیر

سیر گیاهی است چند ساله ی علفی به ارتفاع حدود 50 سانتی متر که قسمت مورد استفاد ه ی آن بیشتر بولب (پیاز) زیر زمینی آن است که از10-5 قطه (حبه )تشکیل می شود کلیه قسمت های سیر بوی مواد گوگردی را می دهد ولی میزان این مواد در بولب حداکثر است .

سیر در نقاط مختلف ایران به خصوص در همدان و شمال کشت می شود .

تاریخچه :

اسم آلیوم از واژه سلتیکی گرفته شده که به معنای ((سوزش آور)) و (برافروخته )) است سیر در مصر باستان ارزش کالای مبادله ی پایا پای را داشت و خواص آن برروی کتیبه های اهرم بزرگ جه او پس نوشته شده است . استفاده های متفاوت محلی از سیر ،از درمان جذام در انسان گرفته تا جلوگیری از دلمه شدن خون در اسب را شامل می شود . پزشکان در قرون وسطی سیررا برای درمان کچلی تجویز می کردند و سرخ پوستان آمریکا این گیاه را برای مداوای گوش درد ،نفخ و بیماری خونی ناشی از کمبود ویتامین ث به کار می بردند .

منبع جغرافیای :سیر به احتمال زیاد بومی آسیا ست ولی امروزه در اکثر نقاط دنیا کشت می گردد .یکی از کشورهای تولید کننده ی سیر در جهان کشور چین است .

اثرات مهم :سیر دارای اثرات بسیار متنوع و مهمی است از جمله :

1- اثرات ضد میکروبی :مطالعات از سال 1944 به بعد بر روی عصاره ی سیر وآلی سین نشان می دهد که این مواد با غلضت کم دارای خاصیت قوی ضد گونه های استافیلوک ، استریتوک ،باسیل ها ،گونه های بروسلا یبریو هستند در مطالعات جدید خاصیت ضد میکروبی سیر با آنتی بیوتیک ها از جمله پینی سیلین ،استرتیومایسین ،کلرامنفیل ،اریتروما یسین ونتراسیکلین مقایسه شده است .این مطالعه ومقایسه ،حاکی از اثرات قوی ضد میکروبی سیر بوده است . هم چنین استفاده از سیر باعث کاهش چشم گیر کلی فرم ها ومیکروارگانیزم های غیر هوازی در مدفوع می شود .

اثرات ضد قارچی :سیر دارای خواص ضد قارچ در داخل وخارج از بدن است . در آزمایش های کلینیکی اثرات ضد کاندیدا آلبیکنس به طور قوی نشان داده شده است . این اثر به مراتب از نیستاتین ،و لوله ژانسین وشش ضد قارچ دیگر قوی تر بوده است .

عصاره ی آبی سیر در داخل بدن حتی با غلظت یک صدم ،اثرات خوبی بر قارچ های پوستی نشان داده است

در چین ،یک مطالعه بیمارستانی درمانی نشان داد که سیر در درمان کریپتو کوکال فشریتیس مؤثر است . این قارچ یکی از جدّی ترین و منتشرترین عفونت های قابل توجّه است

اثرات ضد کرم :عصاره ی سیر اثر خوبی بر روی بعضی از کرم های مزاحم دستگاه گوارش از جمله آسکاریس وکرم های قلاب دار می گذارد . همچنین اثرات ضد ژیارد یا لارو کش دارد.

اثرات ضد ویروس :آزمایش ها بر روی حیوانات از جمله موش نشان داده است که عصاره ی سیر بر ضد ویروس آنفلوانزا ،هر پس وچندین ویروس دیگر اثرات خوبی اعمال می کند

اثرات ضد سرطان :سقراط دانشمند مشهور یونان سیر را به عنوان ضد سرطان توصیه کرده است . آزمایش ها بر روی انسان و حیوان این اثر را تایید کرده وچندین ترکیب موجود در سیر این اثر را به طور چشم گیر نشان داده اند . هم چنین اثر ضد سرطانی سیر با مطالعه در آمارها ی زیاد مصرف کنندگان سیر در اقوام مختلف جهان به اثبات رسیده است . یکی از مکانیسم های اثبات شده ،تأثیر سیر در جلوگیری از تشکیل نیتروزین آمین است نیتروزین آمین جسمی است که در مرحله ی هضم و تغییرات مواد غذایی در بدن تولید می شود و یکی از قوی ترین مواد سرطان را به شمار می آید . اثرات قلبی عروقی :یکی از اثرات بسیار مهم سیر محافظت کنندگی از سیستم قلبی –عروقی و جلوگیری از امراض آن است . مطالعات نشان می دهد که سیر و فراورده های آن در جلوگیری از مرگ ومیر مربوط به بیماریهای قلبی – عروقی بسیار مؤثر هستند .

از جمله اثرات خوب در این زمینه شامل موارد زیر است .

*خاصیت کاهش کلسترول : بر حسب مطالعات زیاد کلسترول بالای 200 با مصرف مقادیر معینی سیر به حد طبیعی می رسد . میزان 10 میلی گرم آلی سین یا معادل آن سیر می تواند باعث کاهش ده درصدی و افزایش پانزده درصدی تری گلیسریدها شود

*خاصیت کاهش پر فشاری خون :این خاصیت سیر در انسان و حیوانات به خوبی مورد تأیید قرار گرفته است . تحقیقات به مدت 1-3 ماه نشان داده که به طور متوسط 11 میلی متر جیوه فشار سیستولی و 5 میلی متر جیوه فشار دیاستولی کاهش می یابد .برسی نتایج نشان داد که مصرف سیر می تواند 20-25 درصد حملات قلبی را کاهش دهد

کاهش چسبندگی پلاکت ها :در یک مطالعه بر روی 120 نفر با مصرف مقدار 900 میلی گرم از پودر خشک سیر به طور روزانه ،در مدت 4 هفته در مقایسه با دارونما ،چسبندگی پلاکت ها در گروه مصرف کننده ی سیر از بین رفته بود . چسبندگی پلاکت ها از عوامل امراض قلبی ،حمله ها وتصلبّ شرایین است .

*خاصیت حل کنندی فیبرین :فراورده های استاندارد سیر ، فراورده های روغنی سیر ،سیر خام ویا پخته دارای خاصیت افزایش حل فیبرین سرم می باشد . این افزایش در 6 ساعت اول بعد از هضم صورت گرفته وتا 12 ساعت ادامه خواهد داشت

*خاصیت جلوگیری از اکسید شدن: یکی از مشکلات تصلّب شرایین (تنگی عروق )، کاهش به علت اکسیداسیون آن است . ویتامین و و بتاکاروتن ها باعث جلوگیری از این اکسید اسیون آن است .

تا چندی قبل مطالعه ی مستندی درباره ی این خاصیت سیر وجود نداشت . مطالعات اخیر این اثر را در سیر اثبات نمود وسیر همچون مواد ذکر شده دارای خاصیت جلوگیری از اکسیداسیون ( ) ودر نتیجه افزایش آن در خون است .

*خاصیت کاهش قند خون :سیر و آلی سین دارای اثر کاهش قند خون هستند .

مطالعات جدید افزایش متابولیسم کبدی ، افزایش ترشح انسولین و جلوگیری از غیر فعال شدن انسولین توسط بعضی از مواد از جمله مکانیسم های آلی سین موجود در سیر را تایید کرده است .

علاوه بر اثرات ذکر شده اثرات زیر برای سیر گزارش شده است :ضد درد ، ضد آسیب ،ضد آفلاتوکسین ، ضد آلرژی ، ضد سم ، ضد ورم ، ضد تب ، ضد پروستا گلندین ،ضد روماستیم ، ضد عفونی کننده ، ضد اسپاسم ،ضد احتقان ،افزایش دهنده ی میل جنسی ، معرق ، خلط آور کاهش دهنده ی قند خون ، محرک ایمنی بدن و محافظ کننده

نکات قابل توجه :

*چون خواص اصلی سیر مربوط به مواد گوگردی آن است که در حرارت کم تبخیر می شوند ،اثرات دارویی سیر پخته و سرخ شده ( به خصوص هر چه بیش تر حرارت ببیند )به مراتب کم تر از سیر خام است

*با توجه به وجود مواد گوگردی موجود در سیرترشی ، این محصول قطعاً خواص سیر را خواهد داشت

* سیر نواحی مختلف دارای مقادیر مختلفی از مواد موثر می باشد که اکثر آن ها مورد تجزیه دقیق قرار نگرفته اند ، ولی می توان گفت هر چه بوی سیر بیش تر باشد مواد گوگردی آن بیش تر و اثرت آن به مراتب قوی تر است .

*پودر سیر در صورتی که خیلی کهنه نباشد دارای خواصی مشابه سیر تازه است .

*خواص برگ سیر (سیر تازه ) که اکثراً همراه با سبزی خواکی روزانه به بازار عرضه می شود تا حدی شبیه به سیر حبه است

*با توجه به این که بوی سیر که از دهان استشمام می شود مربوط به دفع مواد گوگردی آن از طریق ریه است لذا ماده موثری که بتواند از این بو جلوگیری کند وجود ندارد تنها بعضی از مواد خوشبو کننده ی دهان ممکن است تا حد کمی تأثیر گذار باشند

*یکی از موادی که به میزان کم باعث کاهش سیر از دهان می شود ، برگ جعفری تازه به صورت خوراکی است .